Het historische centrum van Sarajevo is klein en dicht bebouwd. De Ottomaanse bazaarwijk, de Oostenrijks-Hongaarse straten daarnaast en de heuvel erboven liggen allemaal binnen wandelafstand, wat betekent dat je de belangrijkste plekken in één route kunt aandoen zonder openbaar vervoer. Dat maakt Sarajevo een stad waar een stadswandeling niet zomaar een manier van verplaatsen is, maar de logische manier om hem te bekijken.
Hieronder de volgorde die wij aanhouden in onze zelfgeleide wandeling, en waarom die opbouw werkt.
Beginnen bij de geschiedenis
De route start bij het Museum of Crimes Against Humanity and Genocide, over het beleg van de stad en de oorlog in Bosnië en Herzegovina. Dat is een zware opening, maar wel een eerlijke: zonder dat kader mis je waar de rest van de wandeling naar verwijst. Vlakbij ligt het Gazi Husrev-Beg's Museum, dat de Ottomaanse stichting van de stad behandelt — het complex met moskee, madrassa en bibliotheek vormt nog altijd de kern van de oude stad.
Daarna loop je door naar Pijaca Markale, de overdekte markt waar Sarajevanen hun groente kopen en die tijdens het beleg tweemaal werd getroffen. Even verderop ligt de Latin Bridge, de brug waar in 1914 de aanslag op aartshertog Frans Ferdinand plaatsvond.

Twee plekken die je anders mist
Tussen de bekende stops liggen er twee die zonder aanwijzing langs je heen gaan. Tašlihan is wat er over is van een zestiende-eeuwse karavanserai: de restanten liggen ingeklemd naast een hotel, zichtbaar maar onopvallend. En het Museum of the Jews of Bosnia and Herzegovina zit in de oude synagoge en vertelt het deel van de stadsgeschiedenis dat in de meeste routes ontbreekt — de sefardische gemeenschap die zich hier na de verdrijving uit Spanje vestigde.
Beide staan bij ons als verborgen pareltje gemarkeerd, juist omdat ze in het straatbeeld niet om aandacht vragen.
Door de bazaar omhoog
Bij de Sarajevo Meeting Of Cultures staat de markering in het wegdek waar de Ottomaanse en de Oostenrijks-Hongaarse bouwstijl elkaar raken — je draait je om en ziet twee verschillende steden. Vanaf daar loop je de bazaarwijk in: langs de Sarajevo Clock Tower, door Copperware Street waar de koperslagers nog werken, naar het plein van Baščaršija met de houten fontein.

De laatste twee stops liggen aan de rand en erboven. De Gradska vijećnica, het voormalige stadhuis met de gestreepte gevel, staat aan de rivier en huisvest nu de nationale bibliotheek. Daarna klim je naar de Yellow Fortress op de heuvel — een van de oude vestingwerken, en het punt waar je de hele route die je net gelopen hebt onder je ziet liggen.
Praktisch
Reken op een halve dag. De eerste twee derde van de route is vlak en loopt door autovrije straten; de klim naar de Yellow Fortress aan het eind is het enige stuk waar je hoogte maakt. Doe dat laatste deel bij voorkeur tegen zonsondergang. Onze zelfgeleide wandeling verbindt deze twaalf plekken in bovenstaande volgorde, met bij elke stop een vraag over wat je voor je ziet — zo hoef je onderweg niets op te zoeken en bepaal je je eigen tempo.

