Op een steile krijtrots hoog boven de rivier de Theems tekent zich een silhouet af dat al bijna duizend jaar het Engelse landschap bepaalt. Windsor is geen doorsnee provinciestadje: het is een plek waar de Britse geschiedenis letterlijk op straat ligt. Ooit begonnen als een eenvoudige houten vesting onder Willem de Veroveraar, groeide het kasteel uit tot het langst bewoonde koninklijke paleis van Europa. Wie zoekt naar een gevarieerde stadswandeling in Windsor merkt al snel dat het verleden hier niet alleen achter slot en grendel zit, maar juist doorloopt in de groene parken, de kades en de straten rondom de burcht.
Duizend jaar vorstelijk machtsvertoon op Castle Hill
De kern van de stad wordt gevormd door Windsor Castle, waar generaties vorsten de muren en torens naar eigen inzicht verbouwden en uitbreidden. Wie Castle Hill oploopt, wordt verwelkomd door het standbeeld van koningin Victoria, gemaakt door Joseph Edgar Boehm in 1887 ter gelegenheid van haar vijftigjarige regeringsjubileum. De zittende vorstin, met scepter en rijksappel, herinnert aan de periode dat ze na het overlijden van prins Albert zoveel tijd op het kasteel doorbracht dat men haar 'de weduwe van Windsor' ging noemen.
Binnen de kasteelmuren wachten twee heel verschillende meesterwerken. Aan de ene kant toont Queen Mary's Dolls' House een ongeëvenaard staaltje vakmanschap. Architect Edwin Lutyens werkte in de jaren 1920 met meer dan vijftienhonderd ambachtslieden aan dit volmaakte miniatuurhuis. Alles functioneert: er stroomt warm water uit de kraantjes, in de bibliotheek staan speciaal geschreven boeken en in de kelder rusten piepkleine flesjes met echte vintage wijn.
Aan de andere kant verheft zich St George's Chapel, een monument van Engelse loodrechte gotiek. Boven de eikenhouten koorbanken van de Ridders van de Kouseband strekt zich een stenen waaiergewelf uit. In de vloer van deze kapel liggen vorsten begraven die het land vormden, onder wie Hendrik VIII en Charles I.
Van kaarsrechte vorstelijke lanen naar het burgerlijk groen
Vanaf de zuidzijde van het kasteel ontvouwt zich een van de meest herkenbare vergezichten van Engeland: The Long Walk. Deze kaarsrechte laan van vier kilometer lang werd in de zeventiende eeuw aangelegd in opdracht van koning Charles II. Vandaag de dag snijdt de bomenrij door het glooiende terrein van het Great Park, waarbij het kasteelfront in de verte als een reusachtig decor boven het landschap blijft uitrijzen.
Niet ver daarvandaan toont het groen van Bachelor’s Acre een heel andere kant van de lokale historie. Eeuwenlang was dit stuk gemeentegrond achter de winkels het domein van de gewone stadsbewoners, die er markten hielden en waar boogschutters hun techniek oefenden. Tegenwoordig is het een rustig grasveld tussen de bebouwing, waar kinderen spelen en het alledaagse leven van de koninklijke familie wordt herdacht.
Leven rond het water en over de rivier
Aan de noordkant van het centrum zoekt Windsor aansluiting bij het water van de Theems. Waar vroeger moerassig grasland lag, werden aan het einde van de negentiende eeuw de Victoriaanse Alexandra Gardens aangelegd. Vanaf de bloemperken en gazons zie je roeiboten over de rivier glijden. Vlakbij herinneren de Diamond Jubilee Water Fountains, ontworpen in 2012 voor het zestigjarig regeringsjubileum van Elizabeth II, aan de band tussen vorst en rivierstad; wandelaars zoeken er op warme dagen verkoeling tussen de dansende waterstralen.
Die aandacht voor water en publieke voorzieningen is ook in het centrum zelf zichtbaar. Aan High Street staat een monumentale drinkfontein uit de negentiende eeuw. Voordat filantropen hier gratis, schoon leidingwater lieten stromen, waren inwoners en werkdieren aangewezen op troebel rivierwater. Het monument markeert de komst van de victoriaanse openbare hygiëne.
Steek je de Theems over naar het naburige Eton, dan verandert de sfeer direct. Hier bevindt zich onder meer het Natural History Museum van Eton College. Sinds 1875 verzamelden docenten en studenten van de beroemde school tienduizenden zeldzame fossielen, opgezette vogels en historische skeletten in houten vitrinekasten — een verrassend wetenschappelijk contrast met de burchtenpracht aan de overkant van het water.
Dit artikel licht slechts een tipje van de sluier op van wat er langs de Theems en rond de vestingmuren te vinden is. Tijdens de volledige route stuit je op nog veel meer verborgen gedenktekens, historische passages en lokale verhalen. Wil je Windsor op eigen tempo verkennen en alle achtergronden ontrafelen, download dan de stadswandeling in de CityWalkGems app en ga op pad.
- 12 stops
- Windsor Castle startpunt
- ~4,3 km routelengte
- ~930 m langste stuk
- circa 1,5–2,5 uur duur
- Gratis
