Wie door de uitgestrekte akkers van het noorden van Frankrijk reist, ziet Laon al van kilometers afstand opdoemen. Bovenop een honderd meter hoge kalkstenen heuvelkam torent de versterkte bovenstad uit boven het omliggende landschap. Met haar kilometerslange weergangen, middeleeuwse poorten en diep uitgesneden dalen voelt het historische centrum bijna als een eiland in de lucht. Wie kiest voor een gevarieerde stadswandeling door Laon, stapt binnen in een gelaagd verleden dat reikt van Keltische opgravingen tot koninklijke belegeringen.
Stenen lastdieren en het erfgoed van de Tempeliers
Het silhouet van de bovenstad wordt van oudsher bepaald door de Cathédrale Notre-Dame de Laon. Deze vroege gotische reus verrees aan het einde van de twaalfde eeuw op het hoogste punt van de kam. Een opvallend detail siert de hoogste torenvensters: daar staat een reeks gebeeldhouwde stenen ossen en lastdieren die uitkijken over de vlakten beneden. De bouwers gaven de werkdieren deze eeuwige ereplaats als dank voor het moeizame transport van de zware kalkstenen blokken, die vanaf de voet van de helling naar boven moesten worden gezeuld.
Vlak bij de kathedraal toont het Musée d'art et d'archéologie de Laon hoe diep de wortels van deze plek reiken. Achter de rustige kloosterhof gaat een voormalige commanderij van de Tempeliers schuil. Buiten op de binnenplaats staat nog altijd de achthoekige, twaalfde-eeuwse kapel waar de ridderorde destijds bijeenkwam. Binnen bewaren de vitrines verfijnd Grieks aardewerk en Keltische sieraden die archeologen in de heuvels rondom de stad uit de grond hebben gehaald.
Bolwerken boven de vallei
Aan de rand van het plateau maken de religieuze bouwwerken plaats voor zware militaire architectuur. De Promenade de la Citadelle volgt de weergang langs de uiterste oostelijke bastions. Vanaf deze stenen richel kijk je loodrecht honderd meter omlaag naar de populieren en akkers die zich tot aan de horizon uitstrekken. De achterliggende citadel werd gebouwd in opdracht van koning Hendrik IV. Na het beleg van 1594 liet hij de vesting optrekken met dikke muren van baksteen en kalksteen, niet alleen om de streek te verdedigen, maar vooral om de opstandige inwoners van Laon onder controle te houden. Eeuwenlang deed het terrein dienst als kazerne en garnizoenspost.
Wie de zuidkant van de vestingwerken volgt richting de vallei van de Ardon, passeert eerst het open prieel van de Promenade de la Couloire, omringd door lindebomen. Even verderop bewaakt de dertiende-eeuwse Porte d'Ardon de toegang tot het plateau. Deze massieve stadspoort wordt geflankeerd door zware ronde torens. De karrensporen die hier eeuwenlang onder de spitse stenen boog door trokken, getuigen van de tijd waarin deze doorgang de streng gecontroleerde hoofdentree vormde.
Binnen de poort buigt de geplaveide Rue Serurier mee met de middeleeuwse stratenstructuur. Hier staat het voormalige stadhuis van de commune, herkenbaar aan een sierlijk arkeltorentje op de hoek, terwijl dieper onder de herenhuizen in de nabijgelegen straten uitgestrekte ondergrondse steengroeven liggen die het bouwmateriaal voor de stad leverden.
Herdenking op de helling en een scheefhangend bastion
Aan de noordzijde van de rotskam verandert het karakter van de vestingroute. Vlak langs de steile afdaling van de Mont de Vaux staat het Monument aux Martyrs des Camps de Concentration. Dit sobere gedenkteken op de rand van de klif herinnert aan de inwoners van Laon die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden weggevoerd naar de concentratiekampen en niet terugkeerden. Vanaf het stenen platform kijkt men in volkomen stilte uit over de noordelijke velden.
Verder westwaarts langs de omwalling volgt een van de meest curieuze vestingwerken van de stad: de dertiende-eeuwse Tour Dame Ève, ook wel bekend als de scheve toren van Laon. Door eeuwen van grondverschuivingen op de helling is het massieve bouwwerk spectaculair gaan overhellen, zonder ooit te bezwijken. De toren doorstond belegeringen en verzakkende aarde en vormt met het uitzicht over de heuvelrug een markant richtpunt langs de middeleeuwse muur.
De hier beschreven monumenten vormen slechts een eerste indruk van wat er op het plateau van Laon bewaard is gebleven. Tijdens de complete wandeling ontdek je nog tal van andere verdedigingswerken, verborgen doorgangen en historische anekdotes die de stad haar unieke karakter geven. Wie de volledige route met alle achtergronden wil lopen, vindt deze terug in de CityWalkGems-app.
- 12 stops
- Cathédrale Notre-Dame de Laon startpunt
- ~4,5 km routelengte
- ~708 m langste stuk
- circa 1,5–2,5 uur duur
- Gratis
